new Afrikaans by L&L Pretorius

This commit is contained in:
aarne
2011-03-12 11:29:42 +00:00
parent afbfbaa73a
commit e6c353425c
19 changed files with 834 additions and 724 deletions

View File

@@ -12,7 +12,7 @@ resource ResAfr = ParamX ** open Prelude in {
param
Case = Nom | Gen ;
Gender = Utr | Neutr ; --!
Gender = Neutr ; --!
-- Gender = Utr | Neutr ; --!
NForm = NF Number Case ;
@@ -32,18 +32,47 @@ resource ResAfr = ParamX ** open Prelude in {
g = g
} ;
--Volgens Afrikaanse Woordelys & Spelreëls, 2009
--
-- Uitsonderings wat in die leksikon hanteer moet word:
--
-- * enige uitsonderings wat in die AWS vermeld word
-- * enige woord wat in die mv. "te" kry, soos lig, ligte
-- * enige meerlettergrepige woord wat met "ie","ël","el","em","en","ng","ior","er","êr","erd","aar","aard","ier"
-- eindig wat nie 'n "s" in die mv. kry nie
-- * eiename wat nie reëlmatig verbuig
-- * woorde met wisselvorme in die mv. moet as sinonieme in die leksikon hanteer word
--
regNoun : Str -> Noun = \s -> case s of {
_ + ("a" | "o" | "y" | "u" | "oe" | "é") => mkNoun s (s + "'s") Utr ;
_ + ("oir" | "ion" | "je") => mkNoun s (s + "s") Neutr ;
_ + #cons + ("i" | "o" | "u" ) => mkNoun s (s + "'s") Neutr ; --ski, ski's --R13.7
#cons* + ("ie" | "oe") =>mkNoun s (s + "ë") Neutr ; --knie, knieë --R13.10
#cons* + ("ee") =>mkNoun s (init s + "ë") Neutr ; --fee, feë --R13.10
#cons* + "a" => mkNoun s (s + "'s") Neutr ; --ma, ma's R13.7
_ + ("a" | "e" | "ie" | "ee" | "é" | "ê" | "ô") => mkNoun s (s + "s") Neutr ; --gogga, goggas --R13.5
b + v@("oo") + "g" => mkNoun s (b + init v + "ë") Neutr ; --boog, boë --R13.11
b + v@("e"|"ie"|"o"|"oe") + "g" => mkNoun s (b + v + "ë") Neutr ; --kroeg, kroeë --R13.11
b + v@("aa") + "g" => mkNoun s (b + init v + "e") Neutr ; --kraag, krae --R13.11
b + v@("a") + "g" => mkNoun s (b + v + "e") Neutr ; --dag, dae --R13.11
b + v@("ei"|"eu"|"oe"|"ou"|"ie"|"y"|"ui") + "g" => mkNoun s (b + v + "e") Neutr ; --tuig, tuie --R13.1
_ + ("oir" | "ion" | "je") => mkNoun s (s + "s") Neutr ; --uit Nederlandse reël
_ + ("rm" | "lm") => mkNoun s (s + "s") Neutr ; --R13.3
? + ? + ? + _ +
("el" | "em" | "en" | "er" | "erd" | "aar" | "aard" | "ie") => -- unstressed
mkNoun s (s + "s") Utr ;
_ + ("i"|"u") => mkNoun s (endCons s + "en") Utr ;
b + v@("aa"|"ee"|"oo"|"uu") + c@? => mkNoun s (b + shortVoc v c + "en") Utr ;
b + ("ei"|"eu"|"oe"|"ou"|"ie"|"ij"|"ui") + ? => mkNoun s (endCons s + "en") Utr ;
_ + "ie" => mkNoun s (s + "ën") Utr ;
b + v@("a"|"e"|"i"|"o"|"u" ) + c@? => mkNoun s (b + v + c + c + "en") Utr ;
_ => mkNoun s (endCons s + "en") Utr
("ël" |"el" | "em" | "um" | "ing" | "or" | "ior" | "er" | "êr" | "erd" | "aar" | "aard" | "ier") => -- unstressed
mkNoun s (s + "s") Neutr ; --R13.3
? + ? + _ + (#cons + "en") => mkNoun s (s + "s") Neutr ; --R13.3
_ + ("i"|"u") => mkNoun s (s + "e") Neutr ; --R13.4
b + v@("aa"|"ee"|"oo"|"uu") + c@? => mkNoun s (b + shortVoc v c + "e") Neutr ; --brood, brode --R13.1
b + ("ei"|"eu"|"oe"|"ou"|"ie"|"y"|"ui") + ? => mkNoun s (endCons s + "e") Neutr ; --geluid, geluide --R13.1
b + v@("a"|"e"|"i"|"o"|"u" ) + "f" => mkNoun s (b + v + "ww" + "e") Neutr ; --stof, stowwe --R13.1
b + v@("a"|"e"|"i"|"o"|"u" ) + c@? => mkNoun s (b + v + c + c + "e") Neutr ; --dak, dakke --R13.1
_ => mkNoun s (endCons s + "e") Neutr --R13.1
} ;
regNounG : Str -> Gender -> Noun = \s,g -> {
@@ -55,16 +84,18 @@ resource ResAfr = ParamX ** open Prelude in {
endCons : Str -> Str = \s -> case s of {
_ + ("ts" |"rs" | "ls" | "ds" | "ns" | "ms") => s ;
b + "s" => b + "z" ;
b + "f" => b + "v" ;
b + "f" => b + "w" ;
_ => s
} ;
vowel : pattern Str = #("a"|"e"|"i"|"o"|"u") ;
cons : pattern Str = #("b"|"c"|"d"|"f"|"g"|"h"|"j"|"k"|"l"|"m"|"n"|"p"|"q"|"r"|"s"|"t"|"v"|"w"|"x"|"z") ;
dupCons : pattern Str = #("b"|"d"|"f"|"g"|"k"|"l"|"m"|"n"|"p"|"r"|"s"|"t") ;
--afr! untested because something "breaks" in other languages
add_s : Str -> Str = \s -> case s of {
_ + "s" => s ;
_ => s + "s"
_ + "s" => s ++ "se";
_ => s ++ "se"
} ;
param
@@ -76,30 +107,54 @@ resource ResAfr = ParamX ** open Prelude in {
mkAdjective : (_,_,_,_,_ : Str) -> Adjective = \ap,aa,ag,ac,as -> {
s = table {
Posit => table {APred => ap ; AAttr => aa ; AGen => ag} ;
Compar => table {APred => ac ; AAttr => ac + "e" ; AGen => ac + "es"} ; ----
Superl => table {APred => as ; AAttr => as + "e" ; AGen => as + "es"} ----
Compar => table {APred => ac ; AAttr => ac ; AGen => ac + "s"} ; ----
Superl => table {APred => as ; AAttr => as ; AGen => as + "s"} ----
}
} ;
--Volgens Afrikaanse Morfologie: Capital Exemplaria, Combrinck, 1990
regAdjective : Str -> Adjective = \s -> ----
let
se : Str = case s of {
_ + "er" => s + "e" ; ----
_ + ("i"|"u") => endCons s + "e" ;
b + v@("aa"|"ee"|"oo"|"uu") + c@? => b + shortVoc v c + "e" ;
b + ("ei"|"eu"|"oe"|"ou"|"ie"|"ij"|"ui") + ? => endCons s + "e" ;
b + v@("a"|"e"|"i"|"o"|"u" ) + c@? => b + v + c + c + "e" ;
_ => endCons s + "e"
b + v@("aal"|"baar"|"eel"|"loos") => b + init (init v) + last v + "e" ; --p288
_ + ("agtig"|"ant"|"ent"|"êr"|"ies"|"ig"|"lik"|"matig"|"s") => s + "e" ; --p288
b + "ief" => b + "iewe" ; --p288
--b + ("ei"|"eu"|"oe"|"ou"|"ie"|"y"|"ui") + ? => endCons s + "e" ;
b + v@("ou"|"y") + "d" => b + v + "e" ; --koud, koue / wyd, wye
--b + v@("oo"|"ee") + "d" => b + init v + "ë" ; --leeg, leë
b + v@("oo"|"ee") + ("g"|"d") => b + init v + "ë" ; --leeg, leë
b + v@("e"|"ie"|"o"|"oe") + "g" => b + v + "ë" ; --moeg, moeë
b + v@("aa") + "g" => b + init v + "e" ; --vaag, vae
b + v@("a") + "g" => b + v + "e" ; --kan nog nie aan 'n voorbeeld dink nie
b + v@("aa"|"ee"|"oo"|"uu") + "r" => s ; --duur, duur
b + v@("aa"|"ee"|"oo"|"uu") + c@#cons => b + shortVoc v c + "e" ; --gaaf, gawe
b + v@("a"|"e"|"i"|"o"|"u" ) + "f" => b + v + "ww" + "e" ; --grof, growwe
--b + v@("a"|"e"|"i"|"o"|"u" ) + c@? => b + v + c + c + "e" ; --stom, growwe
_ + "d" => s + "e" ; --p286
_ => s
} ;
ser : Str = case s of {
_ + "r" => s + "der" ;
_ => se + "r"
ser : Str = case se of {
b + v@("aa"|"ee"|"oo"|"uu") + "r" => se + "der" ;
b + v@("a"|"i"|"o"|"u" ) + c@#cons => b + v + c + c + "er" ; --dom, dommer
_ + "r" => se + "der" ;
_ + "ë" => se + "r" ;
_ + "e" => se + "r" ;
_ => se + "er"
} ;
sst : Str = case s of {
_ + "s" => s + "t" ;
_ => s + "st"
_ + "s" => s + "te" ;
_ => s + "ste"
} ;
in
mkAdjective s se (s + "s") ser sst ;
semregAdjective : Str -> Str -> Adjective = \ap,aa -> mkAdjective ap aa (ap + "s") (aa + "r") (ap + "ste") ;
--shortVoc : Str -> Str -> Str = \v,s -> init v + endCons s ;
param
VForm = --!
@@ -119,7 +174,7 @@ resource ResAfr = ParamX ** open Prelude in {
s = table {
VInf => aaien; -- hij/zij/het/wij aaien
VPres => aai; -- ik aai
VPast => aaide; -- ik aaide --# notpresent
VPast => aai; -- ik aaide --# notpresent --!afr! lyk vir nou soos VPres
VPerf => geaaid -- ik heb geaaid
}
};
@@ -160,9 +215,9 @@ resource ResAfr = ParamX ** open Prelude in {
hebben_V : VVerb = {
s = table {
VInf => "hê" ;
VInf => "het" ;
VPres => "het" ;
VPast => "hat" ; --# notpresent
VPast => "had" ; --# notpresent
VPerf => "gehad"
} ;
aux = VHebben ;
@@ -181,7 +236,7 @@ resource ResAfr = ParamX ** open Prelude in {
VInf => "sal" ;
VPres => "sal" ;
VPast => "sou" ; --# notpresent
VPerf => "gesou"
VPerf => "sou" --!afr! perfektum moet hom soos past gedra
} ;
aux = VHebben ;
prefix = [] ;
@@ -208,7 +263,7 @@ resource ResAfr = ParamX ** open Prelude in {
a = {g = g ; n = n ; p = p}
} ;
het_Pron : Pronoun = mkPronoun "'t" "'t" "ze" "hij" "hem" "zijn" "zijne" Neutr Sg P3 ;
het_Pron : Pronoun = mkPronoun "dit" "dit" "hy" "hy" "hom" "sy" "syne" Neutr Sg P3 ;
-- Complex $CN$s, like adjectives, have strong and weak forms.
@@ -305,18 +360,18 @@ param
negation : Polarity => Str = table {
Pos => [] ;
Neg => "niet"
Neg => "nie"
} ;
-- Extending a verb phrase with new constituents.
-- Extending a verb phrase with new constituents
insertObj : (Agr => Str) -> VP -> VP = insertObjNP False ;
insertObjNP : Bool -> (Agr => Str) -> VP -> VP = \isPron, obj,vp -> {
s = vp.s ;
a1 = vp.a1 ;
n0 = \\a => case isPron of {True => obj ! a ; _ => []} ++ vp.n0 ! a ;
n2 = \\a => case isPron of {False => obj ! a ; _ => []} ++ vp.n2 ! a ;
n0 = \\a => case isPron of {True => obj ! a ; _ => []} ++ vp.n0 ! a;
n2 = \\a => case isPron of {False => obj ! a ; _ => []} ++ vp.n2 ! a;
a2 = vp.a2 ;
isAux = vp.isAux ;
inf = vp.inf ;
@@ -393,7 +448,7 @@ param
neg = vp.a1 ! b ;
obj0 = vp.n0 ! agr ;
obj = vp.n2 ! agr ;
compl = obj0 ++ neg ++ obj ++ vp.a2 ++ vp.s.prefix ;
compl = obj0 ++ neg ++ obj ++ vp.a2 ++ vp.s.prefix ++ neg;
inf =
case <vp.isAux, vp.inf.p2, a> of { --# notpresent
<True,True,Anter> => vp.s.s ! VInf ++ vp.inf.p1 ; --# notpresent
@@ -423,7 +478,7 @@ param
infVP : Bool -> VP -> ((Agr => Str) * Str * Str) = \isAux, vp ->
<
\\agr => vp.n2 ! agr ++ vp.a2,
\\agr => vp.n0 ! agr ++ vp.n2 ! agr ++ vp.a2,
vp.a1 ! Pos ++
if_then_Str isAux [] "te" ++ vp.s.s ! VInf,
vp.inf.p1 ++ vp.ext
@@ -434,20 +489,22 @@ param
vpi.p1 ! agrP3 Sg ++ vpi.p3 ++ vpi.p2 ;
reflPron : Agr => Str = table {
{n = Sg ; p = P1} => "me" ;
{n = Sg ; p = P2} => "je" ;
{n = Sg ; p = P3} => "zich" ;
{n = Pl ; p = P1} => "ons" ;
{n = Pl ; p = P2} => "je" ;
{n = Pl ; p = P3} => "zich"
{n = Sg ; p = P1} => "my" ; --afr
{n = Sg ; p = P2} => "jou" ; --afr
{n = Sg ; p = P3} => "hom" ; --afr
{g = masculine ; n = Sg ; p = P3} => "hom" ; --afr
{g = feminine ; n = Sg ; p = P3} => "haar" ; --afr
{n = Pl ; p = P1} => "ons" ; --afr
{n = Pl ; p = P2} => "julle" ; --afr
{n = Pl ; p = P3} => "hulle" --afr
} ;
conjThat : Str = "dat" ;
conjThat : Str = "dat" ; --afr
conjThan : Str = "dan" ;
conjThan : Str = "as" ; --afr
conjAgr : Agr -> Agr -> Agr = \a,b -> {
g = Utr ; ----
g = Neutr ; ----
n = conjNumber a.n b.n ;
p = conjPerson a.p b.p
} ;